{"id":5995,"date":"2026-10-22T12:37:24","date_gmt":"2026-10-22T10:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/?page_id=5995"},"modified":"2026-10-22T12:43:35","modified_gmt":"2026-10-22T10:43:35","slug":"rybak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/basnie\/rybak\/","title":{"rendered":"Von dem Fischer un syner Fru"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"rs-seite\" data-bild=\"rechts\">\n<style>.rs-seite .rs-zwei{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,629fr) minmax(0,548fr);column-gap:112px;align-items:start}.rs-seite .rs-zwei--bildlinks{grid-template-columns:minmax(0,548fr) minmax(0,629fr)}.rs-seite .rs-zwei figure{display:block!important;margin:0!important}.rs-seite .rs-zwei figure img{display:block;width:100%;height:auto}.rs-seite .rs-zwei>div>*:last-child{margin-bottom:0}.rs-seite .rs-zwei .rs-hinweis,.rs-seite .rs-zwei .rs-facts{margin:0}@media (max-width:1024px){.rs-seite .rs-zwei,.rs-seite .rs-zwei--bildlinks{column-gap:48px}}@media (max-width:820px){.rs-seite .rs-zwei,.rs-seite .rs-zwei--bildlinks{grid-template-columns:1fr;row-gap:32px}}<\/style>\n<h1 class=\"rs-h1\">Von dem Fischer un syner Fru<\/h1>\n<p class=\"rs-sub\">Ba\u015bnie Rungego \u00b7 S\u0142uchowisko w dialekcie dolnoniemieckim<\/p>\n<figure><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zick_Fischer-und-seine-Frau.jpg\" alt=\"Rybak na pla\u017cy obok \u0142odzi, w sieci du\u017ca fl\u0105dra\" width=\"1500\" height=\"951\" loading=\"eager\"><figcaption>Alexander Zick (1845\u20131907), ilustracja do ba\u015bni \u201eO rybaku i jego \u017conie\u201d. Domena publiczna, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n<p>W 1806 roku Philipp Otto Runge spisa\u0142 t\u0119 ba\u015b\u0144 w dialekcie dolnoniemieckim (Plattdeutsch) \u2013 tak, jak opowiadano j\u0105 na jego pomorskiej ziemi. Bracia Grimm rozs\u0142awili j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat jako \u201eO rybaku i jego \u017conie\u201d. Tutaj mo\u017cna j\u0105 zn\u00f3w us\u0142ysze\u0107 w oryginalnym j\u0119zyku \u2013 opowiada dr Barbara Roggow, przy d\u017awi\u0119kach harfy Markusa Thalheimera.<\/p>\n<p><a class=\"rs-btn\" href=\"#hoeren\">Pos\u0142uchaj<\/a><a class=\"rs-btn rs-btn-leer\" href=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/basnie\/\">Ba\u015bnie Rungego<\/a><\/p>\n<h2 id=\"hoeren\">Pos\u0142uchaj<\/h2>\n<div class=\"rs-hinweis\"><p><strong>Manntje, Manntje, Timpe Te,<br>Buttje, Buttje in der See,<br>myne Fru de Ilsebill<br>will nich so as ik wol will.<\/strong><\/p><p class=\"rs-klein\">Ludziku, ludziku, Timpe Te, \/ fl\u0105dro, fl\u0105dro w morzu, \/ moja \u017cona Ilsebill \/ nie chce tak, jak ja bym chcia\u0142. (przek\u0142ad swobodny)<\/p><\/div>\n<p><audio controls preload=\"none\" style=\"width:100%;max-width:860px\" src=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Runge_Fischer-un-syner-Fru_Roggow_Thalheimer.mp3\">Twoja przegl\u0105darka nie mo\u017ce odtworzy\u0107 tego pliku audio.<\/audio><\/p>\n<dl class=\"rs-facts\">\n<dt>Opowiada<\/dt><dd>dr Barbara Roggow<\/dd>\n<dt>Harfa<\/dt><dd>Markus Thalheimer<\/dd>\n<dt>J\u0119zyk<\/dt><dd>dolnoniemiecki (Plattdeutsch)<\/dd>\n<dt>Czas trwania<\/dt><dd>ok. 19 minut<\/dd>\n<\/dl>\n<h2>O czym jest ta ba\u015b\u0144<\/h2>\n<div class=\"rs-zwei\">\n<div>\n<p>Biedny rybak \u0142owi fl\u0105dr\u0119, kt\u00f3ra potrafi m\u00f3wi\u0107, i wypuszcza j\u0105 z powrotem. Jego \u017cona Ilsebill odsy\u0142a go nad wod\u0119: fl\u0105dra ma spe\u0142ni\u0107 jej \u017cyczenie. Z chaty robi si\u0119 dom, potem zamek, potem \u017cona zostaje kr\u00f3lem, cesarzem i papie\u017cem. Z ka\u017cdym \u017cyczeniem morze staje si\u0119 ciemniejsze i bardziej wzburzone. Gdy Ilsebill chce wreszcie by\u0107 jak Pan B\u00f3g, oboje zn\u00f3w siedz\u0105 w swojej starej chacie.<\/p>\n<\/div>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ubbelohde_Fischer_1909_Angeln.jpg\" alt=\"Rysunek pi\u00f3rkiem: rybak siedzi z w\u0119dk\u0105 na kamieniu nad morzem\" width=\"640\" height=\"284\" loading=\"lazy\"><figcaption>Otto Ubbelohde, ilustracja do \u201eVon dem Fischer un syner Fru\u201d, 1909. Domena publiczna, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2>Narratorka: dr Barbara Roggow<\/h2>\n<div class=\"rs-zwei\">\n<div>\n<p>Barbara Roggow przez dziesi\u0119ciolecia kszta\u0142towa\u0142a muzea w Wolgast. Studiowa\u0142a muzealnictwo w Lipsku, do 1987 roku by\u0142a kierowniczk\u0105 muzeum w Wolgast, a w latach 1995\u20132019 kierowa\u0142a muzeami w Wolgast \u2013 Muzeum Historii Miasta, domem urodzenia Rungego, promem kolejowym i kaplic\u0105 \u015bw. Gertrudy. Wsp\u00f3lnie z miastem za\u0142o\u017cy\u0142a muzeum po\u015bwi\u0119cone Rungemu, otwarte w 1997 roku. Na 240. urodziny Rungego w 2017 roku dom otrzyma\u0142 pod jej kierunkiem now\u0105 wystaw\u0119 sta\u0142\u0105: na dole \u017cycie Rungego, na g\u00f3rze jego teoria barw, \u201eNas troje\u201d, ba\u015bnie i wycinanki.<\/p>\n<p>W 2018 roku otrzyma\u0142a Nagrod\u0119 Kultury miasta Wolgast. Tym nagraniem oddaje Wolgast ba\u015b\u0144 Rungego \u2013 w j\u0119zyku, w kt\u00f3rym j\u0105 spisa\u0142. Nowa aran\u017cacja Rungehaus na rok jubileuszowy 2027 opiera si\u0119 na fundamencie, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cy\u0142a.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"rs-hinweis\"><p><strong>\u201eDas Haus ist der museale Gegenstand und das zeigen wir.\u201c<\/strong><\/p><p class=\"rs-klein\">\u201eSam dom jest obiektem muzealnym i to w\u0142a\u015bnie pokazujemy.\u201d Barbara Roggow przy ponownym otwarciu Rungehaus, lipiec 2017<\/p><\/div>\n<\/div>\n<h2>Muzyka: Markus Thalheimer<\/h2>\n<div class=\"rs-zwei rs-zwei--bildlinks\">\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Markus-Thalheimer_Harfe.jpg\" alt=\"Markus Thalheimer przy swojej harfie\" width=\"1400\" height=\"934\" loading=\"lazy\"><figcaption>Markus Thalheimer. Zdj\u0119cie: markusthalheimer.com<\/figcaption><\/figure>\n<div>\n<p>Markus Thalheimer jest harfist\u0105 solowym orkiestry Neue Lausitzer Philharmonie w G\u00f6rlitz, a w 2021 roku za\u0142o\u017cy\u0142 G\u00f6rlitzer Meisterkurs f\u00fcr Harfe (kurs mistrzowski gry na harfie). Studiowa\u0142 w Hochschule f\u00fcr Musik w W\u00fcrzburgu. Do tego s\u0142uchowiska nagra\u0142 d\u017awi\u0119ki harfy, kt\u00f3re towarzysz\u0105 opowie\u015bci Barbary Roggow.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2>Runge i ba\u015b\u0144<\/h2>\n<dl class=\"rs-facts\">\n<dt>1806<\/dt><dd>Runge spisuje ba\u015b\u0144 w dialekcie dolnoniemieckim i wysy\u0142a j\u0105 wraz z listem z 24 stycznia do wydawcy Johanna Georga Zimmera. Akcj\u0119 umieszcza na wybrze\u017cu ko\u0142o Wolgast.<\/dd>\n<dt>1808<\/dt><dd>Przez kr\u0105g Achima von Arnima r\u0119kopis trafia do braci Grimm; Wilhelm Grimm sporz\u0105dza jego odpis.<\/dd>\n<dt>1812<\/dt><dd>Bracia Grimm drukuj\u0105 ba\u015b\u0144 jako nr 19 swoich \u201eBa\u015bni dla dzieci i domu\u201d. Stamt\u0105d w\u0119druje ona w \u015bwiat.<\/dd>\n<\/dl>\n<p>Runge spisa\u0142 dwie ba\u015bnie: t\u0119 oraz \u201eVon dem Machandelboom\u201d (O ja\u0142owcu). Nie wymy\u015bli\u0142 ich \u2013 utrwali\u0142 to, co opowiadano, nadaj\u0105c im w\u0142asny j\u0119zyk.<\/p>\n<p><a class=\"rs-btn\" href=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/basnie\/\">Ba\u015bnie Rungego<\/a><a class=\"rs-btn rs-btn-leer\" href=\"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/rungehaus\/\">Rungehaus<\/a><\/p>\n<p class=\"rs-klein\">Wiersz wed\u0142ug wersji braci Grimm \u201eVon dem Fischer un syner Fru\u201d; polski przek\u0142ad wiersza jest przek\u0142adem swobodnym. Cytat Barbary Roggow za dpa, 21.07.2017.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Von dem Fischer un syner Fru&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":5978,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5995","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5995"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6001,"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5995\/revisions\/6001"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/runge-in-wolgast.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}