Von dem Fischer un syner Fru
Baśnie Rungego · Słuchowisko w dialekcie dolnoniemieckim
W 1806 roku Philipp Otto Runge spisał tę baśń w dialekcie dolnoniemieckim (Plattdeutsch) – tak, jak opowiadano ją na jego pomorskiej ziemi. Bracia Grimm rozsławili ją na cały świat jako „O rybaku i jego żonie”. Tutaj można ją znów usłyszeć w oryginalnym języku – opowiada dr Barbara Roggow, przy dźwiękach harfy Markusa Thalheimera.
Posłuchaj
Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.
Ludziku, ludziku, Timpe Te, / flądro, flądro w morzu, / moja żona Ilsebill / nie chce tak, jak ja bym chciał. (przekład swobodny)
- Opowiada
- dr Barbara Roggow
- Harfa
- Markus Thalheimer
- Język
- dolnoniemiecki (Plattdeutsch)
- Czas trwania
- ok. 19 minut
O czym jest ta baśń
Biedny rybak łowi flądrę, która potrafi mówić, i wypuszcza ją z powrotem. Jego żona Ilsebill odsyła go nad wodę: flądra ma spełnić jej życzenie. Z chaty robi się dom, potem zamek, potem żona zostaje królem, cesarzem i papieżem. Z każdym życzeniem morze staje się ciemniejsze i bardziej wzburzone. Gdy Ilsebill chce wreszcie być jak Pan Bóg, oboje znów siedzą w swojej starej chacie.
Narratorka: dr Barbara Roggow
Barbara Roggow przez dziesięciolecia kształtowała muzea w Wolgast. Studiowała muzealnictwo w Lipsku, do 1987 roku była kierowniczką muzeum w Wolgast, a w latach 1995–2019 kierowała muzeami w Wolgast – Muzeum Historii Miasta, domem urodzenia Rungego, promem kolejowym i kaplicą św. Gertrudy. Wspólnie z miastem założyła muzeum poświęcone Rungemu, otwarte w 1997 roku. Na 240. urodziny Rungego w 2017 roku dom otrzymał pod jej kierunkiem nową wystawę stałą: na dole życie Rungego, na górze jego teoria barw, „Nas troje”, baśnie i wycinanki.
W 2018 roku otrzymała Nagrodę Kultury miasta Wolgast. Tym nagraniem oddaje Wolgast baśń Rungego – w języku, w którym ją spisał. Nowa aranżacja Rungehaus na rok jubileuszowy 2027 opiera się na fundamencie, który położyła.
„Das Haus ist der museale Gegenstand und das zeigen wir.“
„Sam dom jest obiektem muzealnym i to właśnie pokazujemy.” Barbara Roggow przy ponownym otwarciu Rungehaus, lipiec 2017
Muzyka: Markus Thalheimer
Markus Thalheimer jest harfistą solowym orkiestry Neue Lausitzer Philharmonie w Görlitz, a w 2021 roku założył Görlitzer Meisterkurs für Harfe (kurs mistrzowski gry na harfie). Studiował w Hochschule für Musik w Würzburgu. Do tego słuchowiska nagrał dźwięki harfy, które towarzyszą opowieści Barbary Roggow.
Runge i baśń
- 1806
- Runge spisuje baśń w dialekcie dolnoniemieckim i wysyła ją wraz z listem z 24 stycznia do wydawcy Johanna Georga Zimmera. Akcję umieszcza na wybrzeżu koło Wolgast.
- 1808
- Przez krąg Achima von Arnima rękopis trafia do braci Grimm; Wilhelm Grimm sporządza jego odpis.
- 1812
- Bracia Grimm drukują baśń jako nr 19 swoich „Baśni dla dzieci i domu”. Stamtąd wędruje ona w świat.
Runge spisał dwie baśnie: tę oraz „Von dem Machandelboom” (O jałowcu). Nie wymyślił ich – utrwalił to, co opowiadano, nadając im własny język.
Wiersz według wersji braci Grimm „Von dem Fischer un syner Fru”; polski przekład wiersza jest przekładem swobodnym. Cytat Barbary Roggow za dpa, 21.07.2017.
